Kap eklerini ve ölçüsünü gördük “uh” yahut “dan” son eki ve “numul”(iki sessiz harfli “numuh” tek sessiz köklerde “nuh”) ölçüsüydü öyle değil mi? Evet. Peki kabın kabını yapabilir miyiz? Neden olmasın? Kalemin kutusu kalemlik olur da kalemliklerin konduğu kutu olmaz mı? Olur! Peki nasıl? Elimizdeki –uh yahut -dan son ekli kelimeye “numuh” ölçüsünü bindirerek. Bu şekilde kap kabı yaparız. Örneklere geçelim;

KAPManaKap kabıTürkçe
SudanomataraSudunoMatara kutusu
akvuhomataraAkuvuhoMatara kutusu
RosdanoGüllükRusudanoGüllük kutusu
KetiluhokalemlikKutuluhoKalemlik kutusu
ManaihuhocüzdanMunuihuhoCüzdanlık
ŞegaruhoşekerlikŞuguruhoŞekerlik kutusu
SalduhotuzlukSuluduhoTuzluk kutusu
JogirtuhoYoğurt kutusuJugurtuhoYoğurt kutusu kutusu
ŞamdanoDuman kutusuşumudanoDuman kutusu kutusu
SranjuhoBiber kutusuSurunjuhoBiber kutusu kutusu
ElduhoDilek kutusuEluduhoDilek kutusu kutusu
LibruhoKitap kutusuLuburuhoKitap kutusu kutusu
PaporuhoKağıt kutusuPupuruhoKağıt kutusu kutusu
MozikuhoMüzik kutusuMuzukuhoMüzik kutusu kutusu
FrutuhoMeyve kutusuFurutuhoMeyve kutusu kutusu
VaketuhoSebze kutusuVukutuhoSebze kutusu kutusu
LaktuhoSüt kabıLukutuhoSüt kabı kutusu
ÇozdanoPeynir kutusuÇuzudanoPeynir kutusu kutusu
HavanuhoDosya kutusuHuvunuhoDosya kutusu kutusu
Fid̆uhoRahimFuduzuhoKadın vücudu
avradanoAltın kutusuavurudanoAltın kutusu kutusu
ŞevdanoŞeftali kutusuşuvudanoŞeftali kutusu kutusu
ElmadanoElma kutusuelumudanoElma kutusu kutusu
GimiluhoSilgi kutusugumuluhoSilgi kutusu kutusu
OveraluhoTop kutusuOvuruluhoTop kutusu kutusu
OvdanoYumurta kutusuOvudunoYumurta kutusu kutusu
PigoluhoTurşu kutusuPuguluhoTurşu kutusu kutusu
DiftruhoDefter kutusuDufutruhoDefter kutusu kutusu
SalsuhoSalça kutusuSulusuhoSalça kutusu kutusu
ŞergardiluhoBilgisayar kutusuŞurugardiluhoBilgisayar kutusu kutusu
FarsoniluhoTelefon kutusuFurusoniluhoTelefon kutusu kutusu
SaŋuhoKan kutusuSunuguhoKan kutusu kutusu
SegaluhoÇavdar kutusuSuguluhoÇavdar kutusu kutusu
KatenuhoZincir kutusuKutunuhoZincir kutusu kutusu
JoieluhoMücevher kutusuJuiuluhoMücevher kutusu kutusu
SerosuhoRapor kutusuSurusuhoRapor kutusu kutusu
ServikuhoMinder kutusuSuruvikuhoMinder kutusu kutusu
ÇinihuhoSakız kutusuÇunuhuhoSakız kutusu kutusu
SafdanoSaman kutususufudanoSaman kutusu kutusu
AturdanoKoku kutusuAturudanoKoku kutusu kutusu
NüzümuhoParfüm kutusuNuzumuhoParfüm kutusu kutusu
FloruhoVazoFuluruhoVazo kutusu
FişdanoBalık kutusuFuşudanoBalık kutusu kutusu
ÇikuhoÇikolata kutusuÇuiukuhoÇikolata kutusu kutusu
HelgudanoHelva kutusuHulugudanoHelva kutusu kutusu
SekruhoSır kutusuSukuruhoSır kutusu kutusu
MordanotabutMurudanotabut kutusu
GranuhoTahıl kabıGurunuhoTahıl kabı kutusu
RekaihuhoReçel kabıRukuihuhoReçel kabı kutusu
BisküviçuhoBisküvi kabıBusuküviçuhoBisküvi kabı kutusu
GorşuhoMermi kabıGuruşuhoMermi kabı kutusu
KlatihuhoKılıç kınıKulutihuhoKılıç kını kutusu
VapenuhoSilah kabıVupunuhoSilah kabı kutusu
KloduhoBez kutusuKuluduhoBez kutusu kutusu
KoltoruhoKevgir kutusuKulutoruhoKevgir kutusu kutusu
VotdanoOy sandığıVutudanoOy sandığı kutusu
MamdanMum kutusuMumudanoMum kutusu kutusu
FrezumuhoDondurma kabıFuruzumuhoDondurma kabı kabı
BirduhokafesBuruduhokafes kutusu
GakoluhoOlta kutusugukuluhoOlta kutusu kutusu
MudanoÇivi kutusuMudunoÇivi kutusu kutusu
GankuhoKanca kutusuGunukuhoKanca kutusu kutusu
GarkiruhoKraker kutusuGurukiruhoKraker kutusu kutusu
DesliluhoŞemsiye kutusuDusuliluhoŞemsiye kutusu kutusu
RazdanoPirinç kabıRuzudanoPirinç kabı kabı
MarnokuhoMakarna kabıMurunokuhoMakarna kabı kabı
Regvuhoİade kabıRuguvuhoİade kabı kabı
ResluhoGönderi kabıRusuluhoGönderi kabı kabı
LedaruhoMektup kutusuLuduruhoMektup kutusu kutusu
MaŋimiluhoMendil kabımunugimiluhoMendil kabı kabı
TovalioluhoPeçete kabıTuvulioluhoPeçete kabı kabı
TriguhoBulgur kabıTuruguhoBulgur kabı kabı
TrinkiluhoBardak kabıTurunkiluhoBardak kabı kabı
GoşkuhoKaşık kutusuGuşukuhoKaşık kutusu kutusu
ForkuhoÇatal kutusuFurukuhoÇatal kutusu kutusu
BeçiluhoBıçak kutusuBuçuluhoBıçak kutusu kutusu
TepekuhoTabak kutusuTupukuhoTabak kutusu kutusu
HarşiluhoTencere kutusuhuruşiluhoTencere kutusu kutusu
TavdanoTava kutusuTuvudanoTava kutusu kutusu
MasdanoHamur kabıMusudanoHamur kabı kabı
MazonuhoTepsi kabıMuzunuhoTepsi kabı kabı
BateruhoTereyağı kutusuButuruhoTereyağı kutusu kutusu
SartimuhoZeytin kutusuSurutimuhoZeytin kutusu kutusu
MostruhoTeşhir kutusuMusutruhoTeşhir kutusu kutusu
HalikuhoTıraş kabıHulukuhoTıraş kabı kabı
DunusuhoTon balığı kutusuDunusuha uhoTon balığı kutusu kutusu
TurabuhosaksıTurubuhosaksı kutusu
SakiluhoEmzik kutusuSukuluhoEmzik kutusu kutusu
NeknaruhoEnginar kutusuNukunaruhoEnginar kutusu kutusu
TesefuhoErzak kutusutusufuhoErzak kutusu kutusu

Bazı örneklerde dikkatinizi çekmiştir –dan son ekli kaplar misal çozdan, rosdan gibi kelimelere neden –uh değil –dan kullanarak kap kabı yaptık peki? Çünkü rosuho evet güllük demek ama rosuho kelimesine numul ölçüsü vurursanız rusuho olur ki o da güllük demek ama biz güllük kabıyla güllük karışmasın diye rosdan dedik çünkü rosdan’a numul vurulursa “rusudan” olur. Yani kap eksiz hali 2 sessiz harfli köklerde –dan tercih ettik bu dersi göstermek için. Yoksa –uh son eki de kullanılabilirdi.

5/5
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on email
Email
Log out of this account

Leave a Reply